Zadośćuczynienie i odszkodowanie pieniężne za wypadek poszkodowanego

Przepisy nie ustanawiają kryteriów, którymi należy się kierować przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia, stanowiąc jedynie, że ma być ono „odpowiednie”. Zgodnie z powszechnie przyjętym w judykaturze stanowiskiem zadośćuczynienie przewidziane w kodeksie cywilnym ma mieć przede wszystkim charakter kompensacyjny, wobec czego jego wysokość nie może stanowić kwoty symbolicznej, lecz musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość. Jednocześnie wysokość ta nie może być nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy, albowiem nie ma ona spełniać celów represyjnych, lecz ma być sposobem naprawienia krzywdy wyrządzonej jako cierpienia fizyczne oraz psychiczne związane z uszkodzeniami ciała lub rozstrojem zdrowia.

Przy ocenie stopnia niemajątkowych następstw doznanych przez małoletniego powoda obrażeń uwzględnia się przede wszystkim obrażenia jakich doznał, długość leczenia i rehabilitacji, trwałość następstw zdarzenia oraz wiek poszkodowanego i konsekwencje uszczerbku na zdrowiu w jego życiu osobistym i rodzinnym. W orzecznictwie wskazuje się, że przeciętna stopa życiowa społeczeństwa stanowi wskaźnik przy ustalaniu zadośćuczynienia, jednak odnoszenie wysokości zadośćuczynienia do przeciętnej stopy życiowej nie może pozbawiać go funkcji kompensacyjnej i przysłaniać innych ważniejszych przesłanek jego ustalenia Jednocześnie przyjmuje się, że sytuacja majątkowa poszkodowanej osoby nie powinna mieć wpływu na wysokość zadośćuczynienia. Dodatkowo uwzględnić należy, że zadośćuczynienie za krzywdę wyrządzoną czynem niedozwolonym jest świadczeniem przyznawanym jednorazowo i powinno stanowić rekompensatę za całą krzywdę wyrządzoną poszkodowanemu czynem niedozwolonym, za wszystkie jego cierpienia fizyczne i psychiczne, zarówno te, których już doznał, jak i te, które zapewne w związku z doznanym uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia wystąpią u niego w przyszłości, jako możliwe do przewidzenia następstwa czynu niedozwolonego.

Ujmując więc syntetycznie dla potrzeb niniejszego wywodu zasadnicze kwestie podlegające ocenie, stwierdzić należy, że przy ustalaniu rozmiarów krzywdy zasadnicze znaczenie przypisuje się rodzajowi naruszonego dobra, intensywności naruszenia (natężeniu i czasowi trwania naruszenia oraz stopniowi winy sprawcy) oraz skutkom naruszenia (ich trwałości, stopniowi uciążliwości oraz sposobowi zachowania się sprawcy po wyrządzeniu krzywdy. Okoliczności indywidualne powinny być oceniane w sposób zobiektywizowany, zatem Sąd powinien niezależnie od subiektywnych zapatrywać pokrzywdzonego i sprawcy ważyć (w kontekście zasad doświadczenia życiowego, a także prawideł psychologicznych i socjologicznych) znaczenie poszczególnych okoliczności. Zadośćuczynienie ma więc rekompensować cierpienia ale też jednocześnie stwarzać szansę adaptacji w rzeczywistości zmienionej wskutek doznanych uszkodzeń ciała. Jako takie winno uwzględniać opisane okoliczności limitujące rozmiary krzywdy a więc zarówno skutki związane z cierpieniem fizycznym i psychicznym przeżytym w związku z wypadkiem jak i poważne ograniczenia w zakresie codziennego funkcjonowania i rozwoju osobistego pokrzywdzonej związane z uszkodzeniem funkcji organizmu.

Znaczenie w tym kontekście należy nadać też wiekowi pokrzywdzonej osoby zdając sobie sprawę z tego, że w świetle zasad doświadczenia życiowego u dziecka rozległe uszkodzenie ciała powodujące istotne i trwale ograniczenie aktywności życiowej powodować będzie zazwyczaj znacznie bardziej dotkliwe cierpienia niż u osoby dorosłej. W tym kontekście zatem istotne będzie więc to na jakim etapie życia (rozwoju osobistego) dochodzi do uszkodzenia ciała.

Jednocześnie nie budzi wątpliwości że sposób regulacji art. 445 § 1 KC stanowi wyraz tzw. prawa sędziowskiego - co oznacza, że sąd posiada kompetencje o charakterze dyskrecjonalnym pozwalające na określenie wysokości zadośćuczynienia zgodnie z poczuciem sprawiedliwości. Zatem Sąd może określać wysokość odpowiedniej (w rozumieniu art. 445 § 2 KC) sumy elastycznie - stosownie do ocenianych przez siebie w danym przypadku sprawy okoliczności, uwzględniając racje obu stron. Swoboda sędziowska nie oznacza, rzecz jasna dowolności - ustalenie zadośćuczynienia musi odnosić się do realiów sprawy i opisanych czynników determinujących rozmiary krzywdy.

Z drugiej strony sposób skorzystania przez Sąd z przypisanej mu przez ustawę w art. 445 § 1 KC kompetencji będzie zarzucalny jedynie wówczas, gdy skarżący wykaże, że ocena Sądu nosi znamiona dowolności, a jej skutki rażąco odbiegają od oceny zobiektywizowanej, prowadząc w istocie do zaprzeczenia prawa do zadośćuczynienia (do wniosków nie dających pogodzić się ze zobiektywizowanym poczuciem słuszności i sprawiedliwości). Zatem skarżący, podnosząc zarzut naruszenia art. 445 § 1 KC winien wskazać okoliczności uzasadniające nieadekwatność rozstrzygnięcia do wyników postępowania dowodowego w zakresie krzywdy. Jednocześnie należy podkreślić, że fakty istotne dla ustalenia rozmiaru krzywdy objęte są zasadą dowodową określoną art. 6 KC. Zatem skoro obowiązkiem powoda jest przedstawienie i udowodnione faktów, z których wywodzi skutki prawne, to w przypadku dochodzenia roszczenia opartego o normę art. 445 § 1 KC powód ponosi konsekwencje nieudowodnienia okoliczności obrazujących rozmiar krzywdy. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie - I Wydział Cywilny z dnia 31 maja 2017 r. I ACa 1044/16

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości z zakresu prawa medycznego i farmaceutycznego, pozostajemy do Państwa dyspozycji.

Z wyrazami szacunku.

Zadośćuczynienie i odszkodowanie pieniężne za wypadek poszkodowanego
5 (100%) 102 votes

Skomentuj, czekamy :)

Komentarz

Musisz Zalogowany by skomentować