Klauzula sumienia lekarza, czyli powstrzymanie się od wykonywania świadczeń zdrowotnych czy leczniczych

Lekarz może powstrzymać się od wykonania świadczeń zdrowotnych niezgodnych z jego sumieniem z tym że ma obowiązek wskazać realne możliwości uzyskania tego świadczenia u innego lekarza lub w podmiocie leczniczym oraz uzasadnić i odnotować ten fakt w dokumentacji medycznej. Lekarz wykonujący swój zawód na podstawie stosunku pracy lub w ramach służby ma ponadto obowiązek uprzedniego powiadomienia na piśmie przełożonego. Lekarz nie może powstrzymać się od wykonania świadczeń zdrowotnych niezgodnych z jego sumieniem, jeżeli zwłoka w ich udzieleniu mogłaby spowodować niebezpieczeństwo utraty przez pacjenta życia, ciężkiego uszkodzenia jego ciała lub ciężkiego rozstroju jego zdrowia oraz w innych przypadkach niecierpiących zwłoki. Nałożenie na lekarza obowiązku udzielenia świadczenia zdrowotnego osobie, której życie lub zdrowie są bezpośrednio i w poważnym stopniu zagrożone uważa się za uzasadnione w świetle etyki lekarskiej i charakteru wykonywanego przez lekarza zawodu. Można dodać, że znajduje ono uzasadnienie także w hierarchii wartości konstytucyjnych. Sytuacje zagrożenia życia lub poważnego zagrożenia zdrowia mogą być bowiem traktowane jako wypadki, w których jedno dobro (swoboda sumienia lekarza) zostaje ograniczone przez dobra innych pomiotów (życie i zdrowie pacjentów).

Sumienie lekarza w polskim systemie prawa jest nie tylko kategorią etyczną, lecz także kategorią prawną. Wolność sumienia i religii gwarantuje każdemu art. 53 Konstytucji RP, nie precyzując, w czym może się ona wyrażać. Działanie jest niezgodne z sumieniem wtedy, gdy pozostaje w konflikcie z przekonaniami wypływającymi z określonego światopoglądu, wierzeń religijnych czy wyznawanych zasad moralnych. Sumienie jest kategorią indywidualną, zatem na klauzulę sumienia powoływać się mogą tylko poszczególne osoby. Zakres czynności zawodowych, których wykonania lekarz może odmówić po powołaniu się na tę klauzulę, został ujęty szeroko, gdyż mowa jest o powstrzymaniu się od wykonania świadczeń zdrowotnych. Świadczeniem zdrowotnym są działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania.

Odwołanie się do klauzuli sumienia w praktyce ma miejsce w dwóch typach świadczeń zdrowotnych. Po pierwsze tych, które nie mają w ogóle lub mają tylko częściowo charakter terapeutyczny i budzą najwięcej kontrowersji ze względu na fakt, że ich realizacja często oznacza poświęcenie jednego dobra prawnie chronionego dla ochrony innego dobra. Przykładowo, przerwanie ciąży. Drugi typ świadczeń zdrowotnych to takie, których udzielenie nie oznacza konieczności poświęcenia jednego dobra prawnie chronionego dla ratowania drugiego, lecz może tylko pozostawać w sprzeczności z zasadami religijnymi, moralnymi czy systemem wartości wyznawanym przez danego lekarza. Przykładowo, odmowa wykonania zabiegu zapłodnienia in vitro.

Na klauzulę sumienia powoływać się mogą wszyscy lekarze, a więc zarówno wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy lub w ramach służby, jak i prowadzący indywidualną lub grupową praktykę lekarską. Jednak w pierwszym przypadku warunkiem dopuszczalności skorzystania przez lekarza z klauzuli sumienia jest uprzednie powiadomienie przełożonego.

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji.  Prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Klauzula sumienia lekarza, czyli powstrzymanie się od wykonywania świadczeń zdrowotnych czy leczniczych
5 (100%) 22 votes

Skomentuj, czekamy :)

Komentarz

Musisz Zalogowany by skomentować